تاريخ:  25 بهمن 1391  
حضرت آيت الله جوادی آملی در ديدار برگزار کنندگان همایش ملی«قرآن کریم و هنر»؛
اگر هنر علم است جز، اسلامي نخواهد بود
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی اسراء: جمعی از اعضای ستاد برگزاری همایش ملی «قرآن کریم و هنر» با حضور در محل بنیاد بین المللی علوم وحیانی اسراء با حضرت آیت الله جوادی آملی دیدار و گفتگو کردند.
 
حضرت آيت الله جوادی آملی در این دیدار به تشریح جنبه های مختلف مبانی هنر از دیدگاه اسلام و قرآن پرداختند و فرمودند: جريان تغيير مدرسه اسلامي هنر به مدرسه هنر اسلامي براي آن است كه اين هنر يا علم است يا علم نيست اگر بر اساس توحيد علم است، پس ما علم غير ديني نداريم.
ايشان با تاکید بر این نکته که اگر هنر، علم است جز اسلامی نخواهد بود اظهار داشتند: اگر هنر, علم نيست كه از بحث بيرون است اگر علم است جز ، اسلامي نخواهد بود و براي اينكه معلوم بشود كه ما علم ديني داريم بايد مرز علم ديني از عمل ديني جدا بشود.
ایشان ادامه دادند:
علم ديني يعني اينکه متنِ دروس ديني باشد، و اینکه آيا هست يا نيست اين محلّ بحث است، صورت مسئله این است كه ما علم ديني داريم؟ اين متون درسي مي‌تواند ديني باشد؟  بر اساس الحاد, علم ديني يك افسانه است. هيچ ممكن نيست ما علم ديني داشته باشيم اما بر اساس توحيد معنايش آن است كه اين جهان را خدا آفريد، صدر و ساقه جهان را خدا آفريد، انسان را از بدو تا ختم خدا آفريد, عقل و هوش و قدرت استدلال را خدا آفريد, معلوم, كارِ خداست، علم كار خداست، عالِم كار خداست، ما در فضاي كار خدا داريم نفس مي‌كشيم. ما که تفسير مي‌گوييم، تفسيرِ ما علم ديني است براي اينكه لحظه به لحظه مي‌گوييم خدا چنين گفت, استاد دانشگاه هم که لحظه به لحظه مي‌گويد خدا چنين كرد، نیز کارش دینی است. چطور شرح قول خدا ديني است اما شرح فعل خدا ديني نيست؟!
 
ایشان ضمن تاکید مجدد بر این نکته که از منظر تعالیم وحیانی، فرض ندارد ما علم غير ديني داشته باشيم، فرمودند: ممكن است عالِم غير ديني باشد، ولي شرح, شرح فعل خداست ،چطور در اصول مي‌گويند بيان قول معصوم, فعل معصوم, تقرير معصوم، تبيين فعل معصوم حجت است تبيين فعل خدا حجت نيست؟! بررسي كار معصوم كار ديني است ولي بررسي كار خدا كار ديني نيست؟!
 
ایشان در نتیجه گیری این بخش از فرمایشات خود فرمودند:
 
 بنابراين هنر اگر علم است غير اسلامي نخواهد بود اگر علم نيست كه هيچ, اگر وهم و خيال و بازي است لهو و لعب است كه علم نيست، بنابراين ما علم ديني را از عمل ديني بايد جدا كنيم، بازي و سرگرمي و سرگرداني شناور را بايد از علم جدا كنيم. اگر اضلاع‌ سه‌گانه معلوم شد که علم چيست؟ عمل چيست؟ بازي و سرگرداني چيست؟ اين ديگر علمي است و در نتیجه هنر جز اسلامي نخواهد بود.
 
معظم له با تقسیم بندی هنر به هنر نازل و هنر تنزیلی فرمودند: قرآن كريم هم هنرمندانه سخن گفت هم سخن هنرپرور گفت. آنچه از غرب آمده يك هنر نازل است آنچه دين دارد يك هنر متنزّل است.
ایشان فرایند خلق اثر هنری را از منظر اسلام تشریح فرموده و اظهار داشتند:
اصلاً هنر كارش كار تنزيلي است، همان كار را هنرمند مي‌تواند بكند يعني مطلب معقول را خوب بفهمد وقتي فهميد, قدرت تنزّل داشته باشد اين را بياورد در متخيّله، تجزيه و تحليل بكند سامان‌دهي بكند. وقتي مي‌خواهد آن معنا را در متخيّله خود ساماندهي بكند ابزار مي‌خواهد، صورت را از قوه خيال مي‌گيرد، معناي جزئي را از واهمه مي‌گيرد. سپس دوخت و دوز كردن براي قوه متخيّله است وقتي دوخت و دوز كرد مي‌‌گذارد در انبار خيال وقتي گذاشت در انبار خيال, خروجي‌اش مي‌شود حس، و در صورتي كه مطلب را خوب فهميده باشد مي‌شود هنر ديني.
 
ایشان در فراز پایانی از فرمایشات خود، نتیجه گیری فرمودند: علم غير از عمل است (يك) علم غير از بازي است (دو) اگر علم است الاّ ولابد اسلامي است و علم آن است كه معقول را بشناسد بعد به كارگاه خيال بیاورد بعد خروجي‌اش مي‌شود حسّي كه آموزنده است.
در ابتدای این دیدار حجت الاسلام و المسلمین حسین ژرفا گزارشی از اقدامات صورت گرفته خدمت حضرت آیت الله جوادی آملی ارائه نمود.
گفتنی است همایش ملی «قرآن کريم و هنر» 12 اردیبهشت‌ماه 1392 به همت مدرسه اسلامی هنر و شورای عالی انقلاب فرهنگی برگزار می گردد.
 
 
 



خبرهاي مرتبط:
تفاوت هنر اسلامی و  اعمال هنر در مسائل اسلامی
علم دینی از دیدگاه حضرت آیت الله جوادی آملی
عکس